وثیقه خروج از کشور برای مشمولان نظام وظیفه
به گزارش مجله وبلاگ فروش، وثیقه خروج از کشور، یک ضمانت مالی است که مشمولان خدمت سربازی که هنوز کارت پایان خدمت یا معافیت دائم ندارند، برای دریافت مجوز خروج موقت از کشور به سازمان وظیفه عمومی فراجا میسپارند. این وثیقه تضمینی برای بازگشت فرد به کشور در مهلت مقرر و تعیین تکلیف وضعیت خدمتی اوست. مبلغ و نوع این وثیقه بسته به هدف و مدت زمان سفر (تحصیلی، علمی، زیارتی، سیاحتی و...) متفاوت است. فلسفه این تفاوت، مدیریت ریسک عدم بازگشت فرد است؛ هرچه دوره اقامت طولانیتر باشد، مبلغ وثیقه سنگینتر خواهد بود.
برای دریافت مشاوره و خدمات تخصصی گردشگری و سفر به سراسر دنیا با bestcanadatours.com مجری مستقیم تورهای مسافرتی و گردشگری همراه باشید.
مبلغ وثیقه بر اساس نوع سفر تحصیلی
مبالغ وثیقه به صورت سالانه توسط دولت و سازمان وظیفه عمومی تعیین میشوند و ممکن است تغییر کنند. نکته کلیدی این است که مبلغ وثیقه برای اهداف آموزشی بر اساس نوع و مدت زمان سفر تعیین میشود و به دو دسته اصلی تقسیم میگردد:
ادامه تحصیل (اخذ مدرک بلندمدت):
- هدف: این نوع خروج برای تحصیل تماموقت در یکی از دانشگاههای خارج از کشور به منظور دریافت مدرک تحصیلی (کارشناسی، ارشد یا دکتری) است.
- مبلغ وثیقه: برخلاف تصور وجود یک بازه متغیر، منابع متعدد مبلغ وثیقه برای ادامه تحصیل بلندمدت را یک رقم ثابت و معین ذکر کردهاند که در حال حاضر 80 میلیون تومان است.
- نکته مهم: معیارهایی نظیر کشور مقصد، رتبه دانشگاه یا مقطع تحصیلی خاص (ارشد یا دکتری) در تعیین این مبلغ نقشی ندارند. با این حال، به دلیل تغییرات سالانه، اکیداً توصیه میشود قبل از هر اقدامی، آخرین مبلغ دقیق از طریق سامانه سخا (sakha.epolice.ir) استعلام شود. وثیقه میتواند به صورت وجه نقد یا ضمانتنامه بانکی ارائه شود.
- دورههای مشترک: برای دورههای مشترک تحصیلی، مبلغ وثیقه کمتر و معادل 15 میلیون تومان است.
سفرهای علمی (کوتاهمدت):
- هدف: شرکت در همایشها، کنفرانسهای علمی، ارائه مقاله، کارگاههای آموزشی یا گذراندن دورههای تحقیقاتی و فرصت مطالعاتی کوتاهمدت. این سفرها عمدتاً برای دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری کاربرد دارد.
- مبلغ وثیقه: مبلغ وثیقه برای این نوع سفرها به مراتب کمتر و در حال حاضر 8 میلیون تومان است.
- محدودیت زمانی: این مجوزها موقت و دارای محدودیت زمانی مشخص هستند؛ مثلاً 30 تا 45 روز برای کنفرانس و کارگاه، حداکثر 6 ماه برای فرصت مطالعاتی ارشد و تا 1 سال برای دکتری.
در جدول زیر، مبالغ وثیقه برای انواع دیگر سفرها جهت اطلاع ارائه شده است:
| نوع سفر | مبلغ وثیقه (تومان) |
|---|---|
| ادامه تحصیل (بلندمدت) | 80,000,000 |
| سفرهای علمی (کوتاهمدت) | 8,000,000 |
| سفرهای سیاحتی (تفریحی) | 60,000,000 |
| سفرهای زیارتی (عراق و عربستان) | 10,000,000 |
توجه: همانطور که در ادامه توضیح داده خواهد شد، نخبگان، استعدادهای برتر و دانشجویان بورسیه تحت شرایطی خاص از پرداخت این وثیقه معاف هستند.
شرایط عمومی و مدارک مورد نیاز برای خروج تحصیلی
چه فرد ملزم به پرداخت وثیقه باشد و چه از آن معاف گردد، باید شرایط عمومی زیر را دارا بوده و مدارک لازم را ارائه دهد:
- نداشتن غیبت سربازی: فرد متقاضی نباید تحت هیچ شرایطی در وضعیت غیبت غیرموجه باشد.
- داشتن معافیت تحصیلی: دانشجو باید دارای برگه معافیت تحصیلی معتبر باشد.
- قرار داشتن در سنوات مجاز تحصیلی: دانشجو باید در سنوات اولیه یا ارفاقی مجاز مشغول به تحصیل باشد.
- اخذ پذیرش از دانشگاه معتبر: متقاضی باید از یکی از دانشگاههای مورد تایید وزارت علوم یا وزارت بهداشت پذیرش قطعی گرفته باشد.
- ارائه مدارک لازم:
- اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی.
- گذرنامه معتبر.
- آخرین مدرک تحصیلی (دانشنامه یا گواهی موقت).
- نامه پذیرش قطعی از دانشگاه خارجی.
- مدرک زبان معتبر (مانند آیلتس، تافل و...) طبق اعلام سازمان امور دانشجویان.
- نامه لغو معافیت تحصیلی داخلی (در صورت انصراف از دانشگاه داخل کشور).
مراحل کامل دریافت مجوز و سپردن وثیقه
فرآیند دریافت مجوز خروج از کشور برای عموم مشمولان به صورت الکترونیکی و طی مراحل زیر انجام میشود:
- تایید مدارک در سامانههای وزارت علوم/بهداشت:
- پیش از هر چیز، باید مدارک تحصیلی و نامه پذیرش خود را در سامانههای مربوطه ثبت کنید:
- سامانه سجاد (SAJAD): برای دانشجویان رشتههای تحت پوشش وزارت علوم.
- سامانه موحد (MOHED): برای دانشجویان رشتههای پزشکی و زیرمجموعه وزارت بهداشت.
- پیش از هر چیز، باید مدارک تحصیلی و نامه پذیرش خود را در سامانههای مربوطه ثبت کنید:
- دریافت کد سخا: با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک انتظامی (پلیس+10)، کد 5 رقمی سخا را دریافت کنید.
- ثبت درخواست در سامانه سخا: به سامانه اینترنتی سازمان وظیفه عمومی به نشانی sakha.epolice.ir مراجعه و با کد ملی و کد سخا، درخواست خروج از کشور (نوع سفر: تحصیلی) را ثبت نمایید.
- سپردن وثیقه: پس از تایید نهایی، مبلغ وثیقه را به یکی از دو روش زیر تودیع کنید:
- الف) وجه نقد: مبلغ تعیینشده را به صورت آنلاین از طریق درگاه پرداخت موجود در سامانه سخا واریز کنید.
- ب) ضمانتنامه بانکی: به جای وجه نقد، میتوانید ضمانتنامه بانکی معتبر ارائه دهید.
جزئیات فرآیند اخذ ضمانتنامه بانکی
برای دریافت ضمانتنامه بانکی، پس از انتخاب این گزینه در سامانه سخا، باید به یکی از بانکهای عامل (بانک قوامین سابقاً به طور اختصاصی ذکر میشد) مراجعه کنید. بانک برای صدور ضمانتنامه به نفع "معاونت سازمان وظیفه عمومی فراجا"، تضمینها و وثایقی از شما دریافت میکند که شامل موارد زیر است:
- سپرده نقدی: بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، بانکها موظفند حداقل 10 درصد مبلغ ضمانتنامه را به عنوان سپرده نقدی از شما دریافت و مسدود کنند.
- سند ملکی: ارائه سند مالکیت شش دانگ یک ملک مسکونی (آپارتمان) که در رهن نباشد، یکی از رایجترین وثایق است. ارزش ملک باید توسط کارشناس رسمی دادگستری ارزیابی شود و مبلغ ضمانتنامه را پوشش دهد. اسناد املاک تجاری، زمینهای کشاورزی یا املاک وقفی معمولاً پذیرفته نمیشوند.
- سایر تضمینها: ارائه سفته یا تعهد محضری به همراه ضامن معتبر که گواهی کسر از حقوق ارائه دهد نیز ممکن است به عنوان تضمین پذیرفته شود.
- صدور مجوز خروج: پس از تایید پرداخت وثیقه (نقدی یا ارائه ضمانتنامه)، مجوز خروج از کشور صادر و به اداره گذرنامه ارسال میشود.
شرایط ویژه: خروج برای تحصیل در مقطع کارشناسی (لیسانس)
به طور سنتی، خروج از کشور برای تحصیل در مقطع کارشناسی برای مشمولان دارای دیپلم از مدارس داخل ایران امکانپذیر نبود.
قانون جدید (بسیار مهم):بر اساس دستورالعمل جدید ستاد کل نیروهای مسلح که از سال 1403 اجرایی شده، این امکان فراهم گردیده است:
- مشمولان فارغالتحصیل مقطع دیپلم از سال 1402 به بعد، در صورتی که حداکثر یک سال پس از فارغالتحصیلی از دانشگاههای مورد تأیید وزارت علوم یا بهداشت پذیرش بگیرند، میتوانند با سپردن وثیقه از معافیت تحصیلی برای خروج از کشور بهرهمند شوند.
- تبصره: این آییننامه تسهیلاتی را نیز برای مشمولانی که از سال 1398 به بعد با مدرک دیپلم یا کاردانی از کشور خارج شده و در دانشگاهی معتبر مشغول به تحصیل شدهاند، فراهم کرده تا بتوانند با سپردن وثیقه، وضعیت معافیت تحصیلی خود را قانونی کنند.
تسهیلات ویژه: معافیت از وثیقه برای نخبگان
نخبگان، استعدادهای برتر و دانشجویان بورسیه تحت پوشش بنیاد ملی نخبگان، از پرداخت وثیقه نقدی برای خروج از کشور معاف هستند. این افراد به جای وثیقه مالی، یک تعهدنامه محضری ارائه میدهند.
- مشمولان معافیت: افرادی که توسط بنیاد ملی نخبگان شناسایی شده و به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی میشوند.
- جایگزین وثیقه: این افراد یک تعهدنامه محضری ارائه میدهند که توسط یکی از بستگان درجه یک (پدر، مادر، همسر، برادر یا خواهر) به عنوان ضامن امضا شده است.
- مراحل دریافت مجوز:
- اخذ تاییدیه از بنیاد ملی نخبگان.
- معرفی از سوی بنیاد به مرکز نخبگان و استعدادهای برتر نیروهای مسلح.
- ثبت درخواست خروج در سامانه سخا و ارائه تعهدنامه محضری.
تمدید معافیت تحصیلی و استرداد وثیقه
- تمدید سالانه معافیت: دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج موظفند به صورت سالانه برای تمدید معافیت تحصیلی خود اقدام کنند تا وارد غیبت نشوند. این فرآیند بدون نیاز به بازگشت به کشور و از طریق کنسولگریها و سامانه میخک (مدیریت یکپارچه خدمات کنسولی) با بارگذاری گواهی اشتغال به تحصیل انجام میشود.
- استرداد وثیقه: پس از بازگشت به کشور در موعد مقرر، مشمول باید شخصاً با در دست داشتن گذرنامه (با مهر ورود) به سازمان وظیفه عمومی یا یکی از مراکز پلیس+10 مراجعه کند تا ورود او ثبت و فرآیند آزادسازی ضمانت آغاز شود. وجه نقد معمولاً طی 48 ساعت تا دو هفته بازگردانده میشود.
پیامدهای جدی عدم بازگشت به موقع
در صورت عدم بازگشت مشمول در مهلت قانونی، عواقب سنگینی برای خود فرد و ضامن او در پی خواهد داشت.
1. پیامدها برای مشمول:
- ضبط وثیقه: اولین و قطعیترین اقدام، ضبط کامل مبلغ وثیقه (چه وجه نقد و چه ضمانتنامه بانکی) به نفع دولت است و این مبلغ تحت هیچ شرایطی قابل استرداد نخواهد بود.
- ممنوعیت خروج مجدد: فرد به مدت 6 ماه تا یک سال از کشور ممنوعالخروج میشود.
- ثبت غیبت و اضافه خدمت: مشمول به عنوان غایب و در موارد جدیتر فراری از خدمت محسوب شده و مشمول اضافه خدمت سنواتی میگردد.
- معرفی به مراجع قضایی: موضوع به مراجع قضایی گزارش شده و احتمال پیگرد قانونی و صدور حکم جلب برای فرد وجود دارد.
2. پیامدها برای ضامن:
مسئولیت ضامن در درجه اول مالی است، اما میتواند به محدودیتهای شخصی نیز منجر شود.
- اخطار و مطالبه: سازمان وظیفه عمومی ابتدا به ضامن اخطار میدهد که ظرف مدت یک ماه، مشمول را تحویل دهد.
- اجرای ضمانت: در صورت عدم تحویل مشمول، دادستان دستور ضبط وثیقه را صادر میکند. بانک وجه ضمانتنامه را به دولت پرداخت کرده و سپس برای وصول مبلغ، از طریق وثایقی که ضامن سپرده (مانند به مزایده گذاشتن ملک)، اقدام قانونی میکند. اگر ضمانت از طریق گواهی کسر از حقوق بوده باشد، مبلغ مستقیماً از حقوق ضامن کسر خواهد شد.
- ممنوعیت خروج ضامن: هرچند مسئولیت اصلی ضامن مالی است، اما در فرآیند وصول مطالبات توسط بانک، ضامن نیز ممکن است مانند سایر بدهکاران بانکی، ممنوعالخروج شود.
خلاصه
میزان وثیقه سربازی برای ادامه تحصیل بلندمدت در خارج از کشور، مبلغی ثابت و معادل 80 میلیون تومان (وجه نقد یا ضمانتنامه بانکی) است. این مبلغ به عواملی چون کشور یا رتبه دانشگاه بستگی ندارد. برای سفرهای علمی کوتاهمدت (کنفرانس و...) این مبلغ 8 میلیون تومان است.
متقاضیان باید فاقد غیبت سربازی بوده و فرآیند اخذ مجوز را به صورت الکترونیکی از طریق سامانههای سجاد/موحد و سپس سخا طی کنند. برای ارائه ضمانتنامه بانکی، بانکها حداقل 10٪ سپرده نقدی به همراه وثایق دیگری مانند سند ملکی معتبر طلب میکنند. طبق قانون جدید، امکان خروج برای مقطع کارشناسی برای فارغالتحصیلان دیپلم از سال 1402 به بعد نیز فراهم شده است.
نخبگان از پرداخت وثیقه معاف بوده و به جای آن تعهدنامه محضری ارائه میدهند. عدم بازگشت به موقع منجر به ضبط قطعی وثیقه، ممنوعیت خروج مجدد، ثبت غیبت و فرار از خدمت و پیگرد قضایی برای مشمول میشود. همچنین ضامن نیز با عواقب جدی از جمله اجرای وثیقه (مانند فروش ملک) و احتمال ممنوعالخروجی مواجه خواهد شد.